كلامي را از تمام منابع استخراج كنند ودر اين تأليف بياورند ، ليكن خوشوقت‌اند كه به فضل خداوند ودر فضاى معنوي وملكوتي آستان مقدس رضوى سلام اللّه عليه وبا تشويق توليت معظّم وفرهنگ دوست آن ونيز تسهيلات هيأت علمي بنياد پژوهشهاى اسلامى در دوران شكوفايى نظام جمهورى اسلامى إيران توفيق يافته‌اند تا اين اثر علمي را كه حاصل چهار سال تلاش تحقيقى است تقديم أرباب فضل كنند . با اين اميد كه نواقص كار را به ديدهء اغماض بنگرند واصلاحات لازم را يادآور شوند تا در چاپهاى بعد به ضميمهء استدراكى كه خود گردآورندگان در نظر دارند ملحوظ شود . 2 - اين تأليف ، چنانكه در فهرست آمده ، حاوي شرح يكهزار وچهارصد اصطلاح كلامي از هشتاد وپنج عنوان ( در بيش از يكصد وبيست مجلّد كتاب ) از منابع علم كلام ، مؤلّفات قرون 3 تا 13 هجرى است . ترتيب درج تعاريف از مقدّم به مؤخّر با صرف نظر از مكرّرات ومشابهات ، ومصادر آن نيز به همان ترتيب زمان حيات مؤلّف ، متعاقبا آورده شده است . در اين ميان برخى اصطلاحات فاقد تعاريف متعدد هستند ، كه يا از اهميت كمترى ( در علم كلام ) برخوردار بوده‌اند ويا اين گروه در كاوشهاى خود به بيش از آن مقدار ، دست نيافته است . 3 - در اين تأليف ، تنها به ذكر تعاريف هر اصطلاح ( در قالب حدّ ويا رسم ) از متن اصلى منابع بي هيچ تصرّفى اكتفا شده است . البتة در مواردى كه صحّت جملهء ويا كلمهء از نسخهء موجود منبع ( كه بيشتر در منابع غير محقّق وغير مصحّح مانند : جامع المقاصد ، . . . مورد ترديد مؤلّفان بوده است ، صورت درست ، در پاورقى آورده شده است . 4 - سعى بر اين بوده تا منابع اين تأليف از مهمترين كتب كلامي أرباب اين فنّ در يك دورهء هزار سالهء گذشته باشد واز اينرو اگر در ميان آنها كتاب « دلالة الحائرين » اثر ابن ميمون يهودي ديده مىشود ، موجب شگفتى خوانندگان نباشد ، زيرا كه وى اين كتابش را از ديدگاه يك متكلّم اسلامى وبا همان سبك وترتيب ديگران نگاشته است - هر چند در مواردى به خطا رفته باشد - : ولى اين امر چيزى نيست كه از أو شروع شده ويا به أو ختم شده باشد . ( 5 ) ممكن است براي مراجعه كنندگان ، اين پرسش ايجاد شود كه چه ضرورتي در نقل تعاريف مشابه ومكرّر بوده است ، توضيح آن اين است كه أوّلا در تعاريف مكرّر